Jak sprawdzić firmę z Bułgarii?

Jak sprawdzić firmę z Bułgarii?

Problemy z wypłacalnością kontrahenta, jego nierzetelność biznesowa, brak bezpieczeństwa transakcyjnego – to główne przyczyny, z powodu których polscy przedsiębiorcy mają obawy przed nawiązywaniem współpracy z nieznanymi sobie firmami, zwłaszcza zagranicznymi. Do tego dochodzi obecnie kwestia sankcji nałożonych przez UE na rosyjskie i białoruskie podmioty, oraz związanych z nimi zakazów kooperacji gospodarczej. Poniżej wyjaśniamy, jak sprawdzić firmę z Bułgarii, by samemu nie narazić się na wysokie sankcje, jak i na podjęcie transakcji z nierzetelnym kontrahentem. 

Dochowanie należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta

W dzisiejszych czasach założyć firmę jest bardzo łatwo. W wielu państwach można to zrobić nawet nie wychodząc z domu, przez Internet. Nigdy więc nie można mieć pewności, kto tak naprawdę kryje się pod stworzoną nazwą i wpisem w rejestrze, dopóki się tego nie sprawdzi. Weryfikacji służą działania powszechnie stosowanego już w obrocie wywiadu gospodarczego, polegające w pierwszej kolejności na sprawdzeniu rzetelności i aktualności dokumentacji kontrahenta, KRS, NIP, REGON, oraz pozwoleń i certyfikatów niezbędnych do prowadzenia określonego rodzaju działalności.

Weryfikacji można dokonać pozyskując informacje od właściwych osób i instytucji, jak: sądy rejestrowe, ZUS, urzędy skarbowe, czy krajowe i międzynarodowe izby handlowe. Warto zgłębić wiedzę na temat historii działalności oraz jej właścicieli, w tym opinie o firmie, także przeszukując Internet, czy zapytując innych przedsiębiorców, kontrahentów tego podmiotu, jak i bezpośrednio samego zainteresowanego. Trzeba pamiętać, że niedochowanie należytej staranności przy doborze kontrahenta niesie ze sobą konsekwencje prawne, np. w postaci oskarżenia o świadomy udział w nieprawidłowościach, i wynikające z tego dalsze sankcje podatkowo-prawne.

Krajowe i unijne sankcje

Od ponad roku polskie firmy jeszcze ostrożniej przyglądają się współpracy z zagranicznymi, również bułgarskimi, partnerami biznesowymi, w związku z rosyjską agresją militarną na Ukrainie. Unia Europejska do końca 2022 roku nałożyła na Rosję już 9 pakietów sankcji. Swoje dodatkowe sankcje nakłada również Polska. Obejmują one najważniejsze osoby w Rosji, a także firmy pochodzące z tego kraju oraz z Białorusi. Zakazany jest obrót towarów i usług z rosyjskimi i białoruskimi firmami. Za jego naruszenie grozi polskim przedsiębiorcom kara finansowa w wysokości do 20 mln zł oraz nawet do 15 lat pozbawienia wolności. Jednak rosyjscy i białoruscy przedsiębiorcy nauczyli się obchodzić międzynarodowe zakazy, wykorzystując m.in. skomplikowane struktury holdingowe utworzone w innych państwach, w których trudno wykryć rzeczywistą strukturę właścicielską. Jak sprawdzić firmę z Bułgarii, by samemu nie narazić się na sankcje?

Współpraca gospodarcza z Bułgarią

Od 1 stycznia 2007 r. Bułgaria jest członkiem Unii Europejskiej i od tego czasu relacje handlowe z Polską regulują postanowienia rozporządzeń, decyzji, traktatów i innych wewnątrzwspólnotowych aktów prawnych. Nie należy jednak do strefy Schengen ani do strefy euro. W zakresie podatkowym oba państwa łączy polsko-bułgarska umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z 11 kwietnia 1994 roku. Tę samą datę ma dwustronna umowa ws. wzajemnego popierania i ochrony inwestycji (umowa ta traci swoją moc obowiązującą 9 marca 2025 r.).

Do głównych sektorów bułgarskiej gospodarki należą: motoryzacja, energetyka, farmacja, turystyka i przemysł kosmetyczny. Według danych GUS, w 2020 r. bułgarski import z Polski wyniósł blisko 1 mld 150 mln euro, a w drugą stronę powędrowały dobra o wartości 729 mln euro. Polskie firmy najczęściej sprowadzały z Bułgarii urządzenia mechaniczne i elektryczne, wyroby z metali nieszlachetnych, gotowe artykuły spożywcze i produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych. Z racji wspólnego członkostwa w UE, pomiędzy Bułgarią a Polską panuje swoboda przepływu towarów. Bułgarzy szczególnie cenią sobie polskie meble, lekarstwa oraz sprzęt AGD i RTV, urządzenia energetyki.

Krajowe i unijne informatory

Szczegółowe informacje na temat rodzaju objętych unijnym zakazem transakcji gospodarczych z Białorusią i Rosją odnaleźć można na stronach internetowych Rady Europejskiej: https://www.consilium.europa.eu/. W Dzienniku Urzędowym UE od adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02014R0269-20220721 znajduje się z kolei wykaz osób i podmiotów objętych sankcjami. Polskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji również prowadzi aktualny rejestr podmiotów objętych sankcjami, w którym można sprawdzić kontrahenta, jego powiązania, przyczyny umieszczenia w rejestrze i zastosowane sankcje: https://www.gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami.

W pierwszym kroku sprawdzenia firmy z Bułgarii można więc dokonać wglądu, czy nie widnieje ona w którymś z ww. rejestrów. Źródłem przydatnych informacji jest również Rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.

Wywiad gospodarczy, czyli jak sprawdzić kontrahenta z Bułgarii?

Weryfikację kontrahenta można powierzyć profesjonalnej wywiadowni gospodarczej, na co dzień zajmującej się realizacją takich zleceń. Prywatny detektyw w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu czy innych miastach będzie wiedział, jak dotrzeć do niezbędnych informacji weryfikujących obecnego lub przyszłego kontrahenta.

Najważniejszym sposobem weryfikacji kontrahenta i jego ewentualnych powiązań z Białorusią czy Rosją jest ustalenie podmiotu będącego jego beneficjentem rzeczywistym, a następnie sprawdzenie, czy jest on wpisany na ww. listę sankcyjną prowadzoną przez MSWiA. Ustalenia można dokonać w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych prowadzonym przez Ministra Finansów: https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/wyszukaj

Bezpośrednie zapytanie do kontrahenta

W przypadku pojawienia się trudności z ustaleniem struktury właścicielskiej biznesowego partnera za pomocą dostępnych rejestrów, można skorzystać z innej metody jego sprawdzenia w ramach działań wywiadu gospodarczego, którą jest zwrócenie się bezpośrednio do niego o potwierdzenie, kto jest jego beneficjentem rzeczywistym. Oczywiście by uwiarygodnić udzieloną odpowiedź można poprosić bułgarskiego przedsiębiorcę o okazanie dokumentów potwierdzających jego deklaracje.

Wywiad środowiskowy

Ogólnodostępnym sposobem na zdobycie informacji o kontrahencie jest przeszukanie zasobów Internetu. Weryfikacja firmy, sprawdzenie jej, czy posiada stronę internetową, jakie są o niej opinie, być może napotkamy jakąś publikację na jej temat. Można zwrócić się z prośbą o referencje do innych firm, które miały do czynienia z tym kontrahentem.

Jeśli dla pewności nie chcemy tego robić sami, możemy powierzyć research agencji detektywistycznej specjalizującej się w profesjonalnym wywiadzie gospodarczym. Bo źródeł informacji jest znacznie więcej niż tylko sieć www. Można np. wystąpić do Ambasady RP w Sofii z zapytaniem o konkretny podmiot, czy docierały do niej już skargi od innych przedsiębiorców, a może według wiedzy placówki dyplomatycznej bułgarski kontrahent cieszy się złą opinią? Podobnych informacji mogą udzielić polsko-bułgarskie izby handlowe.

Polskie i unijne rejestry

W biuletynie informacji publicznej Minister Przedsiębiorczości i Technologii, jako minister właściwy ds. gospodarki, prowadzi rejestr przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych. Jeśli w rejestrze tym odnajdziemy przedstawicielstwo naszego kontrahenta, możemy przypuszczać, że on sam nadal istnieje i prowadzi działalność.

Kolejnym z takich rejestrów, w którym można sprawdzić kontrahenta jest europejski rejestr podatników VAT UE oraz rejestr EORI. Przedsiębiorstwa i osoby chcące prowadzić działalność handlową na terenie Unii muszą używać numeru EORI jako numeru identyfikacyjnego we wszystkich procedurach celnych. System informatyczny VIES (VAT Information Exchange System), to wyszukiwarka prowadzona przez Komisję Europejską, pozwalająca na sprawdzenie czy dany podmiot jest zarejestrowany jako dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych. A to niezbędne m.in. do tego, by móc zastosować do danej transakcji 0% stawkę VAT. Jeśli VIES nie potwierdzi rejestracji kontrahenta, można wystąpić o weryfikację do urzędu skarbowego państwa, w którym ma on siedzibę.

Rejestr Dłużników Niewypłacalnych pozwala sprawdzić, czy dany kontrahent nie figuruje na jego liście. Istnieją również biura informacji gospodarczej, które posiadają szczegółowe informacje o działalności przedsiębiorstw. BIK, czyli Biuro Informacji Kredytowej, utworzone przez Związek Banków Polskich, gromadzi dane na temat historii kredytowej klientów banków, SKOK-ów, a także para bankowych firm pożyczkowych.

Bułgarskie rejestry przedsiębiorców

Oficjalny, państwowy bułgarski rejestr przedsiębiorców prowadzony jest na dwóch portalach zarządzanych przez Agencję Rejestrową działającą przy Ministerstwie Sprawiedliwości. W pierwszym, w TRRYULNTs, zarejestrowani są przedsiębiorcy, oddziały zagranicznych przedsiębiorstw, osoby prawne non-profit i oddziały osób prawnych non-profit, wraz z danymi na ich temat. W TRRYULNTS znajdują się również dokumenty, które zgodnie z prawem muszą być dostępne do publicznego wglądu w odniesieniu do przedsiębiorców i pozostałych ww. podmiotów (https://portal.registryagency.bg/).

Rejestr przedsiębiorców i rejestr podmiotów nienastawionych na zysk mają wspólną elektroniczną bazę danych. Akta zawierają dokumenty potwierdzające zarejestrowane dane, mogą również zawierać dane osobowe identyfikujące osoby reprezentujące lub zarządzające danym podmiotem.

Dostęp do bazy jest bezpłatny dla każdego. Można go uzyskać w lokalnych biurach Agencji po złożeniu wniosku i okazaniu dokumentu tożsamości. Osoby wnioskujące o dostęp elektroniczny muszą zidentyfikować się za pomocą podpisu elektronicznego lub certyfikatu cyfrowego wydanego przez Agencję. Oficjalny dostęp jest zapewniany zgodnie z procedurą określoną w specjalnym rozporządzeniu.

Wyszukiwanie można przeprowadzić przy użyciu następujących kryteriów:

– nazwa firmy lub unikalny kod identyfikacyjny (UIC) przedsiębiorcy lub zagranicznego oddziału przedsiębiorcy, osoby prawnej nienastawionej na zysk lub oddziału zagranicznej osoby prawnej nienastawionej na zysk; nazwisko lub numer identyfikacyjny, nazwa firmy lub UIC wspólnika lub jedynego właściciela kapitału;

– imiona i nazwiska lub numer identyfikacyjny, firma lub UIC członka organów osoby prawnej – przedsiębiorcy lub osoby prawnej nienastawionej na zysk.

 Akta można przeszukiwać według poszczególnych osób lub dokumentów. Użytkownicy mogą również przeszukiwać całą bazę danych TRRYULNTs według własnych kryteriów. Opłata za przeszukiwanie całej bazy danych wynosi 100 BGN (lew bułgarski) rocznie. Dokumenty i kopie mogą być wydawane zarówno w kasie w Agencji Rejestracyjnej, jak i elektronicznie (opłaty są pobierane zgodnie z harmonogramem opłat państwowych pobieranych przez Agencję Rejestracyjną).

Rejestr BULSTAT

Z kolei na stronie https://www.registryagency.bg/bg/registri/registar-bulstat/ znajduje się wyszukiwarka BULSTAT. Pozwala ona odnaleźć informacje o:

– osobach prawnych niebędących przedsiębiorcami lub osobami prawnymi nienastawionymi na osiąganie zysku w rozumieniu ustawy o osobach prawnych nienastawionych na osiąganie zysku, które podlegają obowiązkowi wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub ewidencji osób prawnych nienastawionych na osiąganie zysku;

– oddziałach podmiotów zagranicznych, które nie są przedsiębiorcami ani osobami prawnymi nienastawionymi na zysk;

– agencjach podmiotów zagranicznych;

– zagranicznych osobach prawnych prowadzących działalność gospodarczą w Bułgarii i posiadających tam stały zakład, bazę lub placówkę;

– zagranicznych osobach prawnych, których faktyczne miejsce zarządzania znajduje się w Bułgarii;

– zagranicznych osobach prawnych posiadających nieruchomości w Bułgarii;

– zastawcach rejestrowych;

– innych jednostkach organizacyjnych, w tym o zakładach rzemieślniczych i stowarzyszeniach ubezpieczeniowych;

– podmiotach będących płatnikami składek na ubezpieczenia społeczne niebędących osobami fizycznymi;

– oddziałach i filiach podmiotów oraz filiach przedsiębiorców wpisanych do ewidencji działalności gospodarczej;

– osobach fizycznych wykonujących wolny zawód lub pracujących jako handlowcy;

– cudzoziemcach, którzy nie posiadają bułgarskiego numeru identyfikacyjnego ani zagranicznego numeru identyfikacyjnego rezydenta i którzy

a) świadczą niezależne usługi osobiste w Bułgarii, w tym poprzez stały zakład, bazę lub placówkę,

b) nabywają nieruchomości;

c) są płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne;

– innych osobach fizycznych – płatnikach składek na ubezpieczenie społeczne;

– osobach/podmiotach zagranicznych podlegających specjalnej rejestracji na mocy prawa podatkowego, w tym zwolnionych z podatku na mocy umowy międzynarodowej, która weszła w życie i której stroną jest Republika Bułgarii;

– osobach fizycznych i prawnych oraz innych podmiotach prawnych działających w Republice Bułgarii jako powiernicy trustów lub funduszy powierniczych oraz o innych podobnych zagraniczne podmiotach ustanowionych i istniejących w jurysdykcjach zezwalających na takie formy trustów.

Dostęp do udostępnianych przez BULSTAT informacji jest bezpłatny. Rejestr można przeszukiwać online według:

– nazwy lub numeru UIC/ID;

– akt spółki/rok/sąd wojewódzki;

– numerze wniosku, numerze wpisu;

– powiązań między podmiotami.

Pozostałe bułgarskie rejestry

Bułgarska Izba Handlowa (Bulgarian Chamber of Commerce, https://newregister.bcci.bg/edipub/) udostępnia bazę danych, w której można wyszukiwać według nazwy firmy, aby uzyskać numer rejestracyjny, status firmy oraz numer w rejestrze BULSTAT lub numer PIN (bułgarski Personal Identification Number). Jednak Izba radzi korzystającym, aby lepiej złożyli wniosek i zapłacili za przeprowadzenie oficjalnej kontroli spółki, ponieważ nie gwarantuje dokładności informacji podanych online.

Bułgarska Giełda Papierów Wartościowych (https://www.bse-sofia.bg/bg/bse-reports) udostępnia online raporty finansowe emitentów. Na stronie zawierającej „Listę członków” można znaleźć informacje kontaktowe m.in. do brokerów.

DAXY (http://www.daxy.com/cgi-bin/page.py?ind=news), to komercyjny rejestr gromadzący informacje z BULSTAT oraz State Gazette. Zapewnia pełny dostęp do danych publicznych dotyczących: podmiotów prawnych z udziałem bułgarskim i/lub zagranicznym; ministerstw, agencji, organizacji pozarządowych; osób fizycznych – prawników, notariuszy, lekarzy itp. Informacje te są dostępne wyłącznie w języku bułgarskim.

Warto dobrze sprawdzić kontrahenta

Przed dokonaniem transakcji, nawiązaniem współpracy z kontrahentem z Bułgarii warto przeprowadzić wywiad gospodarczy i dobrze go sprawdzić, zwłaszcza czy nie jest powiązany z Białorusią lub Rosją. Za naruszenie nałożonych na obrót z tymi państwami sankcji grozi bowiem kara finansowa w wysokości do 20 mln zł, oraz od 3 do 15 lat pozbawienia wolności. Pomijając to, ostrożność handlowa, ostrożność kupiecka, dochowanie należytej staranności przy doborze kontrahenta, są zawsze wymagane. To obowiązki ciążące na przedsiębiorcach każdego dnia, bez względu na obecną sytuację na wschodzie Europy, a nakładane przez prawo na firmy jako na podmioty profesjonalne w obrocie gospodarczym, z których niedochowaniem wiąże konkretne sankcje.

Czy już wiesz jak sprawdzić firmę z Bułgarii? Jeśli nie, lub potrzebujesz odnalezienia bardziej szczegółowych informacji, możemy Ci pomóc. Zapraszamy do kontaktu.

Scroll to Top